گزارش تصویری برگزاری پنجمین جشنواره هلی ترشی بالاده

گزارش تصویری برگزاری پنجمین جشنواره هلی ترشی بالاده/ در ساعت 7 بامداد سه شنبه 27 مرداد 1405، حدود پانزده نفر از زنان و مردان بالادهی برای چیدن هَلی (آلوچه جنگلی)، سوار بر خودروی شخصی راهی جنگل های تِروک در غرب بالاده شدند. با اینکه درختان هلی امسال پر از آلوچه های قرمز و رسیده بودند، گویا ما دیر رسیدیم و دیگران پیش از ما هلی را چیده بودند. کمی پایین تر به سمت جنگل روستای تیلک رفتیم. گویا آنجاها را هم جارو کرده بودند و حتی گفتند از بابل و آمل برای چیدن هلی به این منطقه آمدند. در ادامه به سمت روستای گِلخارون رفتیم. این منطقه به دلیل در دسترس نبودن و جاده نامناسب و سراشیبی های بسیار تند، هلی داشت. مقداری هلی چیدیم. در این بین در تماس با آقا نورالله یکی از اهالی گلخارون برای نشانی دادن هلی جنگلی، به ما گفت داخل حیاط خانه من هلی دارد و بروید بچینید (با سپاس فراوان از ایشان). وقتی به روستای گلخارون رسیدیم فراوانی هلی را دیدیم. اندک زمانی نگذشت که سبدهای ما پر شد و آهنگ برگشت کردیم. در تیلک دره، بساط ناهار را که املت بود چیدیم و خوردیم و سپس به سمت بالاده راه افتادیم. (با سپاس از آقاعمار آریافر (توبه) برای املت خوشمزه)

وقتی به بالاده رسیدیم، آلوچه ها را در آشپزخانه حسینیه شستیم و روی اجاق گاز گذاشتیم تا هسته از گوشته جدا شود و آن را پتکا کردیم.

اندک اندک از صبح چهارشنبه و دقیقا بیست و چهار ساعت مانده به شروع جشنواره، یاران همیشگی در چشمه سر جمع شدند. هر کس کاری می کرد. چند نفر زمین را از خاکروبه ها جارو زدند. چند نفر آب پاشی کردد. چند نفر داربست جایگاه را درست کردند و بنرهای را نصب کردند. جایگاه نشستن گروه موسیقی درست شد. در نانوایی، خاله زینب ساداتی و معصومه آزموده مثل هر سال به پختن نان کلوچه ای مشغول شدند. چند تا از زنان به سرپرستی خانم سکینه رضوی در آشپزخانه مشغول پختن هلی ترشی شدند و دُوپُتی آش را زنان دَویگار به سرپرستی خاله شهربانو جعفرپور در حال آماده کردن بودند.

وقتی غروب چهارشنبه از راه رسید، بنرهای جایگاه نصب شده بود. شب هوا مه آلود و سرد شد و نگران بارندگی صبح فردا و جشنواره بودیم.

آن شب گروه موسیقی سادوا به سرپرستی رضاعلی خاسب مشغول تمرین شدند.

بلاخره پس از ماه ها انتظار، صبح پنجشنبه 29 مرداد 1405 از راه رسید و ما در تدارک اندک کارهای باقیمانده بودیم. دویست و پنجاه تا صندلی که پارسال به همت مردم بالاده خریداری شده بود، در چشمه سر به ردیف گذاشته شد. جعبه های هدیه و لوح تقدیر و تندیس جشنواره برای قدردانی از تعدادی از زحمتکشان جشنواره در کنار تریبون روی میز چیده شد.

در هوای خنک و آفتابی بامدادی، به ساعت ده نزدیک می شدیم که صدای سُرنای حسن بیگناه (که مادری بالادهی دارد) همراه با تنبک دکتر بابایی (که همسری بالادهی دارد)، چشم ها و گوش ها را به سوی خود جلب کرد که از کنار چشمه با نواختن موسیقی مازندرانی به سوی جایگاه و تریبون می آمدند و اینگونه، پنجمین جشنواره هلی ترشی بالاده آغاز شد.

ابتدا آیاتی از کلام الله مجید قرائت شد. سپس سرود ملی نواخته و همه به احترام ایران عزیز بپا خاستند و در ادامه عرض ادبی به سوی امام رضا علیه السلام توسط آقای رضاعلی خاسب بالادهی خوانده شد.

مجری جشنواره هم چون سال های گذشته، آقای محبوب توبه شاعر بالادهی و دبیر بازنشسته بود و برای تمرکز حواس حاضرین چند دوبیتی و شعر خواند.

خانم زهرا بابایی تیلکی که عروس بالاده و از نخستین سال های راه اندازی همایش های فرهنگی با ما همراه بودند، برای خوشامدگویی پشت تریبون قرار گرفت و حضور پرمهر و پرشور مردم را خوشامد گفتند.

سپس آقای عین اله آزموده دبیر جشنواره و مدیر انجمن فرهنگی سادوا در باره روند اجرایی، کمک های مالی و وظیفه مردم بالاده نسبت به ثبت ملی این جشنواره سخن گفت و از مردم بالاده و سایر عزیزان فرهنگ دوست و نیز آقای دکتر اسکندرنیا فرماندار ساری، آقای مهندس محمدرضا نوریان رئیس شورای اسلامی بخش چهاردانگه برای کمک مالی و نیز از دکتر محمدرضا شمسی بخشدار چهاردانگه برای هماهنگی های اداری برگزاری جشنواره سپاسگزاری کرد. وی هم چنین بر ضرورت مدیریت گردشگری آبگیرهای قارقچال و سادوا در قالب شرکت تعاونی روستایی با مشارکت همه مردم بالاده تاکید کرد.

سخنران جشنواره استاد کاوه کاردگر، برای گردشگری بالاده که دارای ویژگی های منحصر به فردی هست، سخن گفت و مدیریت قارقچال و تهیه زیر ساخت های لازم برای رفاه گردشگران زیر نظر اداره کل میراث فرهنگی استان مازندرا را برشمرد.

خانم فاطیما موسوی خُلِردی (که مادری بالادهی دارد)، داستان «مِن و لَتکی وِرگ» که آقای عین اله آزموده بیست سال پیش آن را به زبان مازندرانی نوشته بود، را خواند که مورد توجه حاضرین قرار گرفت. مجری مراسم نیز برای اصالت واژگان محلی به کاررفته در این داستان، سخن گفت.

وَروَر کِلِهء لَت دیم، بَدیمِه پنج شش تا چِش، فِنِرِ سو پِه اَلب بَزوئِه. هِرستامِه اُ وِشون رِه وَرد وِلِه هاکاردمِه تا هارشِم آشیات هَستنِه یا نا؟ بَدیمِه دِ تا وِرگ با اِتّا وِرگ کاتِه هَستنِه. اِسا تَن مِنِه شُنِش دَکِتِه اُ شیشِ واری لَرزِنِه. لَس لَس شاب زَمبِه، هارشینِم وِشون چِکار کاننِه! بَدیمِه وِشونِم مِن دِم راه دَکِتنِه. دَس بُ بِنِه هاکاردمِه سَنگ بَئیرِم اُ وِشون وَری …

اولین بخش از موسیقی جشنواره را آقای امیریونس چهاردهی با اجرای قطعات فولکوریک مانند ربابه جان را با دوتار خواند و جان و دل مردم را با خود همراه کرد.

دکتر امیرحمزه خلیل واوسری از شاعران اهل دل است که از سال نخست برگزاری همایش های فرهنگی در سال 1388 تاکنون همواره شعرهای زیبای محلی را زینت بخش مراسم کرده است و این بار نیز در باره بالاده شعری زیبا خواند که اشک و لبخند را همزمان بر چهره مردم نشاند.

…. کیجاها قرمز دیم بینه، کونه؟/ همه سِرپیشا پرچیم بینه، کونه؟ / ریکاها وزوز می داشتنه، کونه؟ / کیجاها که مژیک  نکاشتنه، کونه؟ / کَلک و لُش چی بیّه؟ خی بورده؟ / شمه جوونی ها ره کی بورده؟ / زولنگه تی‏تی چشما، چی بَیّه؟ / خرند سرِ فنر لمپا، چی بیّه؟  کوئه اون چرخ شلوار عروسی؟ / شما ره یاد اِنه خار عروسی؟ / صدا یار گالّه کانه گالّه کانه / اَمه ریکا شمه کیجا ره خوانه / نناها اِسبه چورقد کاردنه سر / باباها تسبح میرکا، کَت کَت ور / بالاده‏ی صفا ره وا بَورده /  اجل بمو و گت گتا، بورده / الهی ملکمیت ره غش بئیره / ونه دفتر و دستک تش بئیره /اجل هی بَیّه سِل، پِل ره بورده / جوونمرگی اَمه دل ره بورده …..

در گذشته های نه چندان دور در بالاده بازی های محلی زیبایی در مراسم عروسی و یا شب نشینی ها و یا در چشمه سر اجرا می شد که شوربختانه از یادها رفته است. امسال به همت تعدادی از مردان بالاده به سرگرستی مهندس آریا آریافر بالادهی بازی «کاتک کا» اجرا شد و گوشه ای از فرهنگ سادی پیشینیان بازسازی شد.

بخش دوم موسیقی توسط گروه موسیقی سادوا به سرپرستی آقای رضاعلی خاسب که چندین روز تمرین کرده بودند، با نواختن قطعات شاد از موسیقی مازندرانی به همراهی خواندن آقای دارابی از خوانندگان خوی مازندران ادامه یافت و با هم نوایی و دست زدن مردم همراه شد و مورد استقبال قرار گرفت.

امسال بیستمین سال بنیانگذاری انجمن فرهنگی سادوا هست و عملکرد فرهنگی آن زبانزد خاص و عام. در این باره مطلبی با عنوان «فرهنگ و انجمن فرهنگی سادوا» توسط خان ربابه ساداتی از شاعران خوب بالاده خوانده شد تا قدردان صدها نفری باشیم که در این بیست سال برای فرهنگ بالاده با جان و دل زحمت کشیدند.

بیست سال پیش و در نیمه مرداد 1386، حدود 25 نفر از ما مردم بالاده که دل در گِرو فرهنگ دیارمان داشتیم، در دبستان بالاده جمع شدیم و تشکیلاتی را با نام انجمن فرهنگی سادوا پایه‏گذاری کردیم که نامش برگرفته از چشمه گوارای سادوا می‏باشد. در آن روزگار، اینترنت و فضای مجازی مانند امروز فراگیر نبود و این انجمن با راه‏اندازی سایت سادوا، شروع به فعالیت در حوزه فرهنگی بالاده در فضای مجازی نمود و در مدت کوتاهی توانست بستری مناسب برای فعالیت علاقمندان به فرهنگ بالاده ….

با ورود دکتر محمدرضا شمسی بخشدار چهاردانگه به جشنواره، تریبون در اختیارشان قرار گرفت تا در باره طرح های عمرانی از جمله آسفالت جاده از آغوزگاله تا بالاده و تیله بن به مردم گزارش دهند. وی با بیان اینکه بودجه برای آسفالت جاده تامین شده و بزودی با انتخاب پیمانکار زیرسازی  و آسفالت جاده را شروع خواهیم کرد، به مردم نوید تحقق یافتن آرزوی چند دهه گذشته را دادند و مورد تشویق مردم قرار گرفتند. وی هم چنین با توجه به ثبت ملی جشنواره هلی ترشی به عنوان رویداد گردشگری و نیز بیست سالگس راه اندازی انجمن فرهنگی سادوا بر استمرار فعالیت های فرهنگی در بالاده تاکید کردند.

در ادامه خانم  فرزانه موسوی خُلِردی (که مادری بالادهی دارد)، دل نوشته ای در وصف بالاده سرزمین مادری خواند.

در کنار چشمه‌ خنک چشمه‌سر، پیرمردی مشغول دوشیدن شیر گاوش بود. دختری از آنجا گذشت و کنار آب زلال چشمه نشست. پیرمرد سرش را بلند کرد و با لبخند گفت: مواظب باش دخترم! هوا سرده، سرما نخوری! دختر هم خندید و گفت: چشم عموجان. کنار چشمه می‌نشینم و به یاد مادرم می‌افتم که می‌گفت: نسل ما از این چشمه خاطره‌ها دارد … 

در ادامه از تعدادی از زحمتکشان بومی جشنواره هلی ترشی که نتوانسته بودند در مراسم تجلیلی که در هشتم آبان 1404 در بهشهر برگزار کرده بودیم شرکت کنند، با اهدای لوح تقدیر، تندیس و کادو تقدیر شد.

آقای یدالله چهاردهی به پاس دو دهه همراهی با فعالیت های انجمن فرهنگی سادوا و پنج دوره جشنواره هلی ترشی

خانم زینب ساداتی مدیر نانوایی بالاده به پاس همراهی با پنج دوره جشنواره هلی ترشی

دختر نوجوان همیشه پرتلاش ماهتیسا سیرادقی (نوه دختری حاج سیداکبر رضوی)

خانم ثریا هاشم پور به پاس دو دهه همراهی با فعالیت های انجمن فرهنگی سادوا و پنج دوره جشنواره هلی ترشی

خانم گلستان ساداتی به پاس همراهی با پنج دوره جشنواره هلی ترشی

خانم حمیده آزموده به پاس دو دهه همراهی با فعالیت های انجمن فرهنگی سادوا و پنج دوره جشنواره هلی ترشی

خانم حنیفه اسماعیلی به پاس دو دهه همراهی با فعالیت های انجمن فرهنگی سادوا و پنج دوره جشنواره هلی ترشی

خانم معصومه آزموده به پاس دو دهه همراهی با فعالیت های انجمن فرهنگی سادوا و پنج دوره جشنواره هلی ترشی

خانم شهربانو جعفرپور مسئول پختن آش جشنواره به پاس دو دهه همراهی با فعالیت های انجمن فرهنگی سادوا و پنج دوره جشنواره هلی ترشی

هم چنین از آقای دارابی خواننده گروه موسیقی سادوا با اهدای هدیه ای تقدیر شد.

پایان بخش پنجمین جشنواره هلی ترشی بالاده اجرای موسیقی محلی توسط گروه سادوا و پذیرایی با آش و نان کلوچه ای بود.

آقا روح الله شجاعی کیاسری، هنرمند گرافیست و فعال رسانه ای که رنج راه از ساری تا بالاده را تحمل و این رویداد فرهنگی و گردشگری را ثبت کردند.

یک روز دورهمی و دید و بازدید برای مردم بالاده و روستاهای اطراف در فضایی شاد و صمیمی

کودکان در کنار مادرانشان

همه آمده بودند تا یک روز خوب را در بالاده سپری کنند

حضور پرمهر مادربرزگی که با واکر آمده بود

چندین نسل در یک روز خوب در کنار هم در چشمه سر و در جشنواره هلی ترشی

ثبت لحظات شاد جشنواره برای آیندگان

حضور پرمهر دکتر محمدرضا شمسی بخشدار چهاردانگه و همراهان

علاقه و اشتیاق مردم به ویژه زنان از موسیقی مازندرانی

جشنواره ای از جنس مردم برای مردم

خسته نباشید خانم ها سکینه رضوی، فاطمه آخوندی و ماهتیسا سیرادقی که هلی ترشی خوشمزه را به کام ما شیرین می کنید.

بازارچه محلی در حاشیه جشنواره

……………………………………………………………………………………………………………………………………………

در پایان سپاس ویژه خود را اعلام می داریم از:

جناب دکتر محمدرضا شمسی بخشدار پرتلاش چهاردانگه برای هماهنگی های اداری و حمایت معنوی از برگزاری و حضور در مراسم جشنواره

جناب دکتر اسکندرنیا فرماندار محترم ساری برای حمایت مالی و نیز جناب سیدحمزه ساداتی بالادهی کارشناس پرتلاش دفتر فرماندار برای پیگیری های دلسوزانه شان

جناب محمدرضا نورانی رئیس محترم شورای اسلامی بخش چهاردانگه برای حمایت مالی.

و هم چنین سپاس قلبی خود را اعلام کنیم از:

یکایک مردم عزیز بالاده که برای برگزاری این جشنواره با جان و دل تلاش کردند

خانواده های گرامی شهدا

پایگاه بسیج شهدای بالاده

خانم نجفی سرپرست دهیاری بالاده

شورای اسلامی بالاده

هیئت امنای مسجد و تکیه بالاده

عزیزانی که در چیدن هلی و پختن هلی ترشی همراهی کردند: خانم ها و آقایان: حنیفه اسماعیلی، سکینه رضوی، فاطمه آخوندی، همسر آقای قربان چهاردهی،  و آقایان هادی کاردگر و عمار آریافر (سرپرستان تیم هلی چینی)، مهندس آریا آریافر، نعمت اله آزموده، حسن اسماعیلی، موسی علیپور و همسرش، رحمان ساداتی و طاهره کاردگر، حمیده آزموده، شهربانو جعفرپور، اعظم السادات ساداتی. 

خانم زینب ساداتی مدیرت نانوایی بالاده

بانوان بومی بالاده برای پختن آش پذیرایی جشنواره به سرپرستی خانم شهربانو جعفرپور

تیم پذیرایی به سرپرستی اسماعیل اسماعیلی و یکایک عزیزانی که برای پذیرایی زحمت کشیدند.

و همه کسانی که به هر روشی قدمی برای برگزاری جشنواره برداشتند و نام شان از قلم افتاده است.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

بزودی گزارش مالی (کمک های مالی و هزینه های جشنواره) اعلام خواهد شد.

با احترام/ عین اله آزموده/ دبیر جشنواره هلی ترشی و مدیر انجمن فرهنگی سادوا بالاده