تِرِه حِلاجِ گوگِ کار دَکفِه/ عین اله آزموده

تِرِه حِلاجِ گوکِ کار دَکفِه/ عین اله آزموده/ گاهی یک اتفاق برای یک کس می تواند به بخشی از فرهنگ آن سرزمین تبدیل و حتی در روزگار آینده نیز زبانزد مردم شود. نفرین تِرِه حِلاجِ گوگِ کار دَکفِه در کمتر از صد سال گذشته در بین مردم بالاده زبانزد شده است و امروزه بیشتر به صورت شوخی از این نفرین استفاده می‌شود.

داستان از این قرار بود که در قدیم وقتی مردم بالاده در فصل بهار گاوهای خود از دشت مازندران به ییلاق می‌بردند، گاوها به ویژه نرها و گوساله‌های بزرگ تا موقع پاییز و رفتن دوباره به دشت مازندران، به صورت گله‌ای در چراگاه‏ ها و جنگل های اطراف روستا چرا می‌کردند و فقط گاوهای شیرده و دارای گوساله کوچک شب‌ها به محل برمی‌گشتند.

گوساله سیدحلاج ساداتی که همراه گاوها در چراگاه های اطراف بالاده می چرید، از پرتگاه گت دره در غرب بالاده معروف به بامشی هَلُم * (بامشاد هَلُم) و از ارتفاع سی چهل متری سقوط کرد و افتاد ته دره و مُرد، اما حلاج فکر می‏ کرد که گوساله‌اش در صحرا همراه گاوها می‌چرد.

 روزی سیدحسین ساداتی (معروف به حسین دراز) * که در محله میرخیل در غرب بالاده زندگی می کرد، متوجه شد که از بامشی هلوم بوی لاشه مردار می‌آید. وقتی داخل گت‌دره رفت، دید که گوگ حلاج از پرتگاه افتاده و مرده و بو آمده است. وقتی ماجرا را به حلاج گفت، او قبول نکرد که گوساله‌اش مرده است و در جواب سیدحسین گفت: « گوساله من الان صحراست، حتما گوساله خودتان هست ». وقتی سیدحسین‌با حلاج بالای جنازه گوساله رسیدند، حلاج متوج شد که بعله گوسالهٔ خودش هست و خیلی ناراحت شد.

این اتفاق باعث شد تا مردم بالاده آن را دستمایه‌ای برای پدید آوردن یک جمله ماندگار که بار فرهنگی نیز دارد، قرار داده و اگر بخواهند کسی را نفرین کنند (بیشتر برای نفرین‌های شوخی) می‌گویند « الهی تِرِه حِلاجِ گوگِ کار دَکفِه » یعنی به سرنوشت گوساله حلاج دچار شوی و طوری بمیری که کسی از مردنت خبردار نشود./ روان حلاج و سیدحسین شاد.

با سپاس از آقای حسن اسماعیلی
بازنویسی: عین‌اله آزموده

* بامشی هلوم، پرتگاه کنار جاده بالاده به گت‌دره (جلوتر از خانه رسول هاشمی) است.

** سیدحسین، پدر سیدحسن و سیدجعفر ساداتی بود و قد بلندی (بیشتر از ۲ متر) داشت.