نام هاي آشنا براي خیابان ها و كوچه هاي بالاده / عين اله آزموده چهارده / در طول سالهاي درازي كه از عمر بالاده و زندگي اجتماعي آن مي گذرد و كوچه هاي بالاده نامي نداشته و حتي اكنون هم نامي ندارند ، مردم؛ كوچه ها و معابر بالاده را با نام محله هاي آن و يا خانه اي مشخص مي شناختند. امروزه نام هایی مانند ديميون، چهارده مله، چشمه سر، حمبام بن، تك سر، مئرخل، اواني، كشه، گرِه، سه چشمه، دهبند مله، امامزاده اسماعيل، تكيه بن، قاسملي سره پيش، خرچرا و … از نام هاي هستند كه براي نشاني دادن بكار مي رود. اين نوع نشاني دادن براي كساني در بالاده بسيار قابل درك و دسترسي هستند.
چندي پيش كه در بالاده بودم تعدادي از پدران بالادهي نسبت به نامگذاري كوچه هاي خود از من مشورت خواستند. ابتدا از آنان خواستم تا نام هاي پيشنهادي خود را بيان كنند كه نام هايي چون شقايق، نسترن و نام هايي بيگانه با فرهنگ بومي و حتي نام شخصيت ها را بيان كردند. لذا بر آن شدم تا نام هايي را براي نامگذاري كوچه هاي بالاده پيشنهاد و ارائه نماييم.
اكنون با توجه به اينكه ممكن است در آينده اي نه چندان دور و نزديك، « طرح هادي روستايي » به بالاده تعلق بگيرد و بعد از جدول كشي كوچه ها ، افرادي پيدا شوند كه از سر احساسات شخصي و في البداعه بخواهند نامي براي كوچه ها و معابر بالاده انتخاب كنند و بعد به مرور زمان ممكن است . نام مورد نظر با هويت خيابان و كوچه همخواني نداشته باشد و بعضي در صدد تغيير آن برآيند، لذا انجمن فرهنگي سادواي بالاده كه وظيفه و رسالت فرهنگي بالاده را بر دوش دارد پيشاپيش نام هايي را براي كوچه ها و معابر بالاده پيشنهاد ميكند .
چنانچه در آينده بخواهيم كوچه های بالاده را نامگذاري كنيم پيشنهاد مي شود ابتدا با انتخاب «شوراي نامگذاري كوچه هاي بالاده» متشكل از دو نفر فرهنگي ، دو نفر اعضاي شوراي اسلامي و سه نفر اعضاي انجمن فرهنگي بالاده، ( مجموعا ۷ نفر) نسبت به اين موضوع اقدام شود.
در اينجا به ذكر ويژگي نام كوچه ها و خيابان هاي بالاده مي پردازيم:
الف. نام بايد داراي طول كلمه اي كوتاه و تلفظي ساده و روان بوده و به راحتي بتوان آن را به فارسي و انگليسي نوشت. مثل سادوا Sadva .
ب. داراي معنايي نامتعارف ( خنده دار، غيراخلاقي ، متضاد و … ) در ديگر زبانها ( مثل زبان فارسي و … ) نباشد.
پ. از نام هاي بومي بالاده باشد كه مي تواند شامل نام محله ها، كوه ها و طبيعت اطراف و يا نام گياهان و گل هاي بومي باشد.
ت. از انتخاب نام شخصيت هاي علمي، سياسي و ديني کشوری استفاده نشود بهتر است.
ث. هر نام در صورتي كه اعراب گذاري هم نشده باشد يك غريبه بتواند با كمترين اشكال آن را تلفظ كند.
ج. نام هاي محلي هر چند كه زيبا هستند ولي معمولاً از اقبال عمومي برخوردار نيستند. دليلش هم به طنز و مسخره گرفتن افراد و يا بي معني بودن و معادل نداشتن در زبان فارسي به خاطر « اسم خاص » بودن آن است. اما به مرور زمان درمي يابيم كه انتخاب نام هاي بومي نشانه اي از هويت و فرهنگ بومي است و به زودي جايگاه خود را در بين فرهنگ عامه پيدا خواهد كرد.
چ. نام هاي بومي و محلي را همان گونه كه در محل تلفظ مي شوند بايد نوشت: مثل « مِئرخل Mer Khel » .
ح. محله هاي بالاده به همان نام هاي قديمي مورد استفاده و نامگذاري قرار گيرند.
چند نام پيشنهادي براي كوچه هاي بالاده:
چشمه سر: براي میدانگاهی چشمه سر كه واقعاً بهترين نام است = Cheshmeh Sar
شاهدژ: براي خياباني كه از چشمه سر تا « سه چشمه » و به سمت شمال مي رود = Shahdezh
چارنو: براي خياباني كه از چشمه سر تا « تك سر » و به سمت قلعه و جنوب مي رود = char No
اسبه دار: براي خياباني كه از چشمه سر تا « مرخل » و غرب مي رود = Esbeh Dar
گَـرِه: براي خياباني كه از چشمه سر تا « كشه » و از بين خانه سيد رحمان ساداتي ( محمدحسين كريم ) و سيد محمد صباغ به سمت شرق مي رود = Gareh
سادوا: براي خيابان كمربندي كه از « كشه » تا « سه چشمه » و شمال مي رود = Sadva
امدوا: براي كوچه هاي پايين مدرسه بالاده = Emedva
چمازي: براي خياباني كه از « تك سر » ( نبش منزل مير مفيد ساداتي ) به سمت شرق و كمربندي مي رود = Chemazi
چوباغ: براي كوچه جلوي منزل مشهدي جانبرار چهاردهي تا منزل پير ولي اسداله به سمت منزل سيد محمد صباغ = Choo Bagh
هم چنين نام هاي بومي ديگري چون:
باغك Baghek، قارق چال Qareq Chal، كلاگرKelager، كچب تك Kacheb Tek، دكل سرDekel Sar، فك بن Feke Ben، چل سره Chel Sereh ، مرادكوهMerad Kooh ، سنگستن Sangeston، تروك Terook، ميرخلMer Khel، بندگاBande Gah و … .
و يا نام گياهان و گل هايي چون:
تي تي Ti Ti به معناي شكوفه، اُورشیمِک Ourshmek به معنی آویشن، دازه dazeh به معناي گون Gavan، چكو Chakoo به معناي جوانه برگ درخت، الزي Alzi، سره Sareh و …
و يا نام درختاني چون:
توسكا Tooska، ككو Kako، تلكاTelka، واش Vash ، هَلی Hali و …
نام پرندگان و حيوانات بومي مثل كوك Kok، ورده Vardeh، تيرنگ Tireng، واشه Vasheh، كوتر Kooter، شوكا Shoks و ….
این مطلب از وبلاگ سادوای بالاده به تاریخ 1388/۵/۲۶ انتخاب شده است و بی مناسبت نیست اگر دوباره مورد توجه قرار گیرد.
تشکر بابت پاسخ جنابعالی دقیقا همین طور هست. انشاالله برنامه ریزی خوبی بشه…
واالله ما که مثل شما بی بنا و ساختمان و … هستیم. ولی سال چندین بار سری به بالاده میزنیم در خدمت شما هم هستیم منزل پدر خانم (حاج سید جعفر ساداتی بالادهی)
سادوا: زنده و پاینده باشید. خانه دایی جعفر عزیز و خاله گلستان عزیز همیشه پر از مهربانیست.
جناب آزموده عزیز ضمن تشکر از شما بابت جمع آوری مطالب زیبا
به نظر من که اگه قراره نام های دیگری که هیچ سمت و سویی به این منطقه و این محل نداره انتخاب بشه، استفاده از این نام ها بسیار زیباست و حرف شما بالای سر …..
ولی انتظار میره عزیزان ما در شورای اسلامی و دهیاری تلاش کنند تا در نام گذاری کوچه ها و خیابان های محل از نام شهدای بالاده هم استفاده بنمایند که وقتی الان صحبت از فراموشی نام مناطق در بالاده را می زنیم فرداها صحبت از فراموشی شهدا را نکنیم و شرمنده شهدا نباشیم. با تشکر.
سادوا: با درود و سپاس از اظهار نظرتان.
یقینا نام های بومی و زیبا می تواند مورد استفاده قرار گیرد چون هم جذابیت دارد و هم بار معنایی و فرهنگی و اجتماعی دارد.
نام گذاری با نام شهدا هم یک مساله است. اینکه کدام کوچه و خیابان بنام کدام شهید شود، و آیا تعداد کوچه های ما به تعداد نام شهدا هست؟ اینکه کدام کوچه و خیابان بنام کدام شهید شود و چرا بنام شهیدی دیگر نشود؟ اینکه در یک کوچه که دو شهید داریم آن کوچه بنام کدام شهید شود؟ و ….. پاسخ هایی است که باید پاسخ داده شود.
ضمن اینکه قلباً معتقدیم نام شهدای عزیز بالاده با سی و شش سال برگزاری یادواره هرگز به فراموشی سپرده نخواهد شد. کاش ما هم در بالاده دو تا بنا و ساختمان و … داشتیم و نام شهدا را بر آنها می گذاشتیم که متاسفانه چنین بناهایی نداریم.
کاملا با نظر جنابعالی موافقم،متاسفانه در روستای میر افضل از نامهایی استفاده کردن که به هیچ عنوان با فرهنگ وهویت منطقه همخوانی ندارد ،از تلاشهای جنابعالی بی نهایت سپاسگذارم