نوروز و باورهای کهن در بالاده

نوروز و باورهاي كهن در بالاده/ عین اله آزموده/ نوشتن و دانستن جهان بینی و باورهای كهن مردم بالاده در باره جشن نوروز و آغاز سال نو و بهار در جای خود زیبا و دارای بار فرهنگی بوده و میتواند نسل جوان را به باورها و زندگی نسل گذشته بالاده رهنمون کند تا همچنان به ریشه های نیرومند و باورهای فرهنگی نیاکان خود ببالد و بدان پایبند باشد.

……………………………………………………………………………

1 . باور داريم كه با تميز كردن خانه و حياط پيش از نوروز، فقر از خانه دور خواهد شد.

2 . باور داريم كه اگر از روي آتش چهارشنبه سوری كه با بوته هاي خشك افروخته مي شود بپريم، در فصل تابستان دچار گرمازدگي نمي شويم و بيماري زردي (يرقان) نمي گيريم.

3 . باور داريم كه در شامگاه واپسين پنجشنبه سال،‌ مردگان در گورشان چشم به راه بخشش بازماندگان هستند كه به ياد آنان، نان و خرما و حلوا بين مردم پخش كنند تا مردم بر مردگان درود بفرستند. بنابر اين به گورستان مي رويم و يادي از درگذشتگان خود كرده و بر گورشان شمع روشن ميكنيم .

4 . باور داريم كه در چهارشنبه پايان سال بايد «گزنه آش» بپزيم؛ چون اين آش را فقط سالي يك بار مي پزيم. « گزنه آش » با سبزي مخصوص خود « گزنه‌ » ‌پخته ميشود و براي يادبود درگذشتگان است.

5 . باور داريم كه اگر شامگاه پيش از نوروز بر كنار در خانه و حياط و كنار ديوارها «چِلا» (نوعي مشعل ‌و امروزه بجایش شمع) روشن كنيم، تاريكي و سياهي از خانه دور مي شود و در سال نو، بركت به ما روي مي آورد.

 6 . باور داريم كه در پايان سال كهنه هر پيشامدي براي ما رخ دهد در سال نو همانند آن پيشامد براي ما روي خواهد داد. براي نمونه اگر كاسه اي از دستمان بر زمين افتاد و شكست، تا پايان سال نيز چيزهاي فراوان ديگري خواهد شكست.

7 . باور داريم كه در هر خانوداده یا فامیل يك نفر هست كه خوش شگون است و او را براي «مادرومِه» ( madrome ) بر مي گزينيم تا در هنگام نو شدن سال، با يك سيني كه در آن قرآن، آب و سبزه قرار دارد وارد خانه شود تا سال نو براي خانواده سال خوبي باشد. اما اگر سال بدي بود در سالهاي آينده، دوباره آن شخص را «مادرومه»  نمي كنيم.

8 . باور داريم كه در هنگام نو شدن سال، وارد خانه كسي نشويم تا ناخواسته «مادرومه»  آنها شويم. زيرا اگر در سال نو پيشامد ناگواري براي آن خانواده روي دهد به بدشگوني پاقدم ما خواهند گذاشت.

9 . باور داريم كه حالت چهره و روان هر شخص در هنگام نو شدن سال، مي تواند همان حالت را ‌در سال نو برايش پيش آورد. براي نمونه اگر شخص بخندد در سال نو نيز هميشه خواهد خنديد.

10 .  باور داريم كه اگر شخصي از خانواده (و فاميل) در سال كهنه بميرد، سفره هفت سين پهن نمي كنيم و به جايش سفره اي از حلوا و خرما مي گسترانيم، لباس نو نمي پوشيم و در هنگام نو شدن سال، به ديدار خانواده متوفي مي رويم تا جاي خالي اش به چشم خانواده اش نيايد.

11. باور داريم كه چهار روز نخست سال (يكم تا چهارم فروردين)،‌ جزو روزهای سال به شمار نمي آيد و هر يك از اين چهار روز نشانه يكي از فصل هاي سال است. براي نمونه اگر روز چهارم هوا گرم و آفتابي باشد زمستان خوبي در پيش خواهد بود.

12. باور داريم كساني كه از نعمت مال دنيا برخوردارند اگر به تهيدستان كمك كرده و آنان را خوشحال كنند، در سال نو بر مال و دارايي شان افزوده خواهد شد و خانواده اش  سال را با خوشي به پايان خواهند برد.

13 . باور داریم که اختلافات (مالی، ملکی و …) مانعی برای دید و بازدید عید نیست. بنابراین حتی به دیدار کسی که با او داریم، هم میرویم.

……………………………………………………………………………………..

شما همولايتي هاي گرامي بالادهي اگر نوشته اي افزون بر اين در باره نوروز در بالاده داريد، مي توانيد برايمان بفرستيد تا با نام شما در سایت سادوا قرار دهم.

ایمیل سایت سادوا:   sadva86@gmail.com