جشنواره «هلی ترشی» بالاده، از اجرای موفق تا انتقادهای مخرب/  در مرداد ۱۳۹۵، به پیشنهاد انجمن فرهنگی سادوا و با همکاری مردم، پایگاه بسیج و شورای اسلامی بالاده، نخستین جشنواره «هلی ترشی» در این روستا برگزار شد و مردم فرهنگ دوست بالاده و روستاهای اطراف همچون همایشهای فرهنگی پیشین با حضور پرشور و گرمشان و با حمایتهای مادی و معنوی و مشارکت در بخشهای اجرایی جشنواره نشان دادند که پشتیبان فرزندانشان در امور فرهنگی هستند.

برگزاری «جشنواره هلی ترشی» یک فرصت فرهنگی برای بالاده دور افتاده از شهر، فرهنگش و نام پرآوازه اش بود تا با مطالعه و رایزنی های طولانی به مرحله اجرا در آید. در کنار این جشنواره یقیناً موضوعاتی چون همگرایی و همکاری مردمی – جلب نظر مردم و مسولان نسبت به بالاده و ظرفیتهای فرهنگی آن – ایجاد فضای شاد و سالم برای مردم – فروش تولیدات بومی مانند هلی ترشی، کاندس ترسی، آب زرشک، لبنیات، دست بافته ها و …. در بین خانواده های بومی بالاده و روستاهای اطراف به ویژه دویگارها (ساکنان دایمی روستا) – بومگردی و طبیعتگردی – خانواده هایی که سالها از بالاده دور بودند و ۰جشنواره را بهانه ای برای رفتن دوباره به بالاده قرار داند – شناخت ظرفیتهای فرهنگی بالاده – تقویت اعتماد به نفس در بین مردم و …. مد نظر دست اندرکاران بوده است که گمان می رود در این زمینه موفق عمل کرده ایم.

همزمان با آماده سازی مقدمات اجرای این جشنواره، اما زمزمه هایی در بالاده مبنی بر انتقاد و مخالفت و تخریب از سوی عده ای انگشت شمار به گوش می رسید که در آن هنگام بخاطر تمرکز بر روی اجرای هر چه بهتر جشنواره و پیشگیری از تاثیرات منفی که ممکن بود روی نیروهای اجرایی جشنواره بر جای بگذارد، به این حرفها توجهی نکردیم.

البته جای تاسف دارد که در مقابل خیل عظیم مردم فرهنگ دوست بالاده، عده ای انگشت شمار خود را در کسوت آدمهای فرهنگی و صاحب نظر معرفی کرده و با روشهای عوامفریبانه و با دست یازیدن به استدلال های عامه پسند تلاش کردند اذهان پاک مردم (به ویژه افرادی که دل در گرو عشق به بالاده دارند) را با خود همراه کنند که خوشبختانه ناکام ماندند اما دست از تلاش نابخردانه خود بر نداشته و همچنان در حال تخریب جشنواره و دست اندرکاران آن هستند و با تمسخر و متلک گویی موجبات دلسردی جوانانی که در امور اجرایی جشنواره بودند و یا ایجاد شک و شبهه در اذهان مردم را فراهم آوردند.

برای آگاهی این عده لازمست مواردی را یادآوری کنم تا اگر میخواهند انتقاد کنند با آگاهی باشد و نه از سر ناآگاهی و عوامفریبی. حال چند انتقاد مطرح شده و پاسخی در خور:

۱ . اینگونه مطرح کردند که مدیر انجمن فرهنگی برای انجام کارهای فرهنگی با کسی مشورت نمی کند و خودسر (یا بقول خودشان دیکتاتورانه) تصمیم می گیرد!!!

پاسخ این مساله چندان روشن هست که همه مردم عزیز به آن واقف بوده و فقط برای آگاهی این عده عرض می کنم که: انجمن فرهنگی از بدو تاسیس تاکنون با برگزاری نشستهای دوره ای با حضور اعضای محترم انجمن و مردم بالاده و حتی روستاهای اطراف، همواره با خردجمعی کارهایش را تصمیم گیری، کارشناسی و اجرا کرده است. هم چنین برای برگزاری جشنواره هلی ترشی حدود ۲ سال رایزنی و مشورت بین اعضای انجمن فرهنگی، شورای اسلامی، پایگاه بسیج و مردم بالاده صورت گرفت و در نهایت جملگی به اجرای آن تاکید کردیم. سپس این موضوع با مسئولان فرهنگی استان مازندارن (مدیر کل های سازمانهای میراث فرهنگی و ارشاد اسلامی مازندران)، مسئولان شهرستان ساری از جمله بخشدار چهاردانگه، فرماندار ساری، نمایندگان مردم ساری در مجلس، شخصیتهای فرهنگی استان مازندارن و شهرستان ساری، فعالان و تشکل های فرهنگی مازندرانی در تهران و …. در میان گذاشته شد و همه آنها، ما را بر اجرای جشنواره هلی ترشی تشویق نموده و روش های اجرایی را مشورت گرفتیم. حال اگر منظور این افراد، شخص خودشان هست، بهترست در نشستهای انجمن فرهنگی سادوا حضور یابید (که همیشه نیز دعوتشان کردیم و نیامدند) تا دیدگاه خود را بیان کنید و یا در فضای مجازی حضور یابید تا از آن طریق هم مطلع گردید.

۲ . اینگونه مطرح کردند که «مگر در گذشته بالادهیها هلی ترشی می پختند»؟

پاسخ این انتقاد هم روشن است: این عده خود بهتر می دانند که در پستوی خانه هایشان چند دبه هلی ترشی وجود دارد و این هلی ترشی ها چگونه پخته شده است. بر فرض که تاکنون در بالاده هیچکس هلی ترشی نپخته باشد! پس مردم بالاده پختن هلی ترشی را چگونه و از کجا آموختند؟ آیا پختن علی ترشی ایرادی دارد؟ مردم اطلاعات زیادی از مکانهایی در اطراف بالاده که درخت هلی دارد و نیز خاطرات فراوانی از چیدن و پختن هلی ترشی در دهه های گذشته برایم تعریف می کنند که خود پاسخ محکمی برای این افراد منتقد هست.

۳ . در بین مردم به ویژه مردم عادی، هلی ترشی را کاری ضدفرهنگی و مایه آبروریزی بالاده القاء کردند!!

در پاسخ فقط باید افسوس خورد که این عده هنوز تعریف درستی از فرهنگ بومی و جشنواره هلی ترشی و ظرفیتهای فرهنگی آن ندارند تا چه رسد به اینکه آن را ضدفرهنگی هم بدانند. لطفاً شماها نگران آبروی فرهنگی بالاده نباشید. هرگاه قدمی برای فرهنگ بالاده برداشتید یا ریالی هزینه کردید، آنگاه نگران فرهنگ بالاده باشید. «قدر زر، زرگر شناسد- قدر گوهر، گوهری» شماها در خانه های خود نشسته اید و حتی بخود زحمت نمی دهید تا در جشنواره هلی ترشی خضور یافته و از نزدیک شور و وشوق و عشق مردم به کارهای فرهنگی را ببینید! اگر خیلی دلسوز فرهنگ بالاده بودید در این ده سال خودی نشان می دادید تا مردم بالاده هم شماها را بعنوان افراد فرهنگی بشناسند.

۴ . این عده در قالب انتقادهای خود، موضوعاتی چون «تلم زنی» و پختن «کاندس ترشی» و «تراشیدن پشم گوسفند یا چرخه سری» را برای جشنواره مطرح می کنند تا القاء کنند که برگزاری جشنواره «هلی ترشی اشتباه بوده!

در پاسخ، این پرسش مطرح می گردد که اگر پختن «هلی ترشی» کاری ضدفرهنگیست، آیا پختن «کاندس ترشی» یا «تلم زنی»  و … کاری فرهنگی هست؟ به نظر میرسد پاسخی برای این تناقضتان نخواهید داشت! یادآوری میشود که قبلاً در باره همه این موارد در بین اعضای انجمن فرهنگی سادوا مشورت صورت گرفته بود و هر یک به دلایلی کنار گذاشته شد. جشنواره تلم زنی قبلاً (یعنی زمانی که شما در خواب فرهنگی بودید) در چمستان نور برگزار شده بود و «کاندس» نیز در مهرماه و آبان ماه میرسد که با توجه به سرمای هوا و نبود جمعیت در بالاده، نمیتوان آن را برگزار کرد و اما تراشیدن گوسفند، نیز منتفی هست زیرا از نزدیک به ۳۰-۲۰ هزار گوسفند بالاده در دهه های گذشته، اکنون دیگر گوسفندی وجود ندارد تا پشم هایشان چیده شود! هر چند هر یک از این موارد می تواند در کنار جشنواره هلی ترشی بصورت آیتم هایی اجرا گردد و حال اگر خیلی دلتان می خواهد این موارد اجرا شود؛ بسم الله! این گوی و این میدان! ما نیز با همه توانمان از شما حمایت می کنیم!

***

بنا نبود پاسخی برای این عده از منتقدان ناآگاه و یا مخالفان مغرض جشنواره هلی ترشی نوشته شود اما چون از سال گذشته تاکنون این روند تخریب و انتقاد مخرب ادامه داشته و علی رغم توضیحات حضوری اعضای شورای انجمن و یا سایر دست اندکاران جشنواره در باره اهمیت برگزاری آن، این افراد از استدلال های غیرمنطقی و عوامانه بهره می جویند و خود را به خواب زده اند تا نظر اشتباه خود را حرف حق جلوه دهند، این چند سطر نوشته شد تا در تاریخ فرهنگی بالاده بماند و مورد دقت قرار گیرد که روزگاری عده ای نه تنها در کارهای فرهنگی کمکی نمی کردند بلکه همواره یا سنگی جلوی پای دیگران می گذاشتند یا مردم را نسبت به کارهای فرهنگی بدبین می کردند.

چنانچه لازم باشد، در آینده تمامی حمایتهای مادی و معنوی و اداری که انجمن فرهنگی سادوا در ۱۰ سال گذشته برای همین منتقدان به ظاهر فرهنگی انجام داده را با ذکر کارها و نامشان برای مردم فرهنگ دوست بالاده خواهیم نوشت تا مردم بدانند که این افراد نه تنها در امور فرهنگی ریالی از جیبشان کمک نمی کنند، بلکه چه موانعی برای ما ایجاد کرده اند تا بر فرهنگ بالاده ضربه وارد کنند. اینان دوست دارند مردم آهسته و بی سر و صدا به بالاده بروند و دو روزی بمانند و دوباره بی سر و صدا به شهر برگردند و چه بهتر که چنین جشنواره هایی نیز برگزار نشود.

بار دیگر از عموم مردم محترم بالاده، اعضای گرامی انجمن فرهنگی بالاده، دست اندرکاران زحمتکش جشنواره هلی ترشی، اعضای محترم پایگاه بسیج و شورای اسلامی بالاده که با بردباری تمام از فعالیتهای فرهنگی حمایت کرده اند سپاسگزاری می کنیم.

با احترام. انجمن فرهنگی سادوای بالاده

authorنوشته: انجمن فرهنگی سادوا dateتاريخ : ۹ خرداد ۱۳۹۶
entry نظرات دیگران در مورد این مطلب

سلام.
آقای آزموده آنقدر یکطرفه به قاضی نرین لطفا. انتقادی که به این جشنواره وارد بود تا جایی که من شنیدم این بود که آیا نیاکان و پدربزرگان ما پخت و فروش هلی ترشی امرار معاش میکردن؟ آیا هلی ترشی جهت فروش و به دست آوردن درآمد پخته میشد؟ که هیچ وقت چنین چیزی نشنیدم.
عموماً برای محصولی چنین جشنواره هایی برگزار میشه که به عنوان ممری درآمد مردم باشه و با فروش اون امرار معاش کنن یا کمک هزینه ای برای زندگیشون باشه و یا قطب تولید کننده ی اون محصول باشن. به عنوان مثال: (جشن شکر گزاری گندم) یا (جشنواره ی گلاب) و …. .
اما در بالاده هلی ترشی چنین جایگاهی نداره. حتی بعضی سالها ما اصلا آلوچه نداریم به خاطر سرمازدگی مثل پارسال که آلوچه از جای دیگه آورده شد. به نظرتون این درسته که فرضاً از کاشان گل محمدی ببرید تو تهران جشنواره ی گلاب گیری برگزار کنید؟
اما اگر برگزاری (تلم زنی) پیشنهاد شد خودتون بهتر میدونید که شغل اکثر مردم بالاده در گذشته دامداری بود و از این راه بیشتر از ۹۰ درصد مردم زنگیشونو میگذروندن.
اینکه فرمودید چون (تلم زنی) تو سوادکوه برگزار میشه ما نمیتونیم برگزارش کنیم درس نیست. مگه انحصاریه؟ تو دودانگه هم چند ساله جشنواره ی (جشنواره ی گلاب) خیلی خوبی برگزار میشه.
در اینکه شما تلاش زیادی میکنید تا فرهنگ بالاده زنده بشه شکی نیست و از شما سپاسگذاریم. اما خواهش میکنم یه تجدید نظری تو برگزاری جشنواره ی (هلی ترشی) و تغییر اون به جشنواره ی که واقعا فرهنگ بالاده رو به یاد نسل جدید بندازه بکنید.
بالادهی ها شیر , ماست , گوشت , پشم و بقیه ی فراورده های دامی فروختن اما هلی ترشی نه. البته تا جایی که من اطلاعات دارم و اگرم اطلاعاتم ناقصه و اشتباه میکنم ببخشید.
با تشکر
……………………………………..
سادوا: جناب آقای اسحاق ساداتی عزیز درود. از اینکه دیدگاه خود را با ادبیاتی محترمانه نوشته اید سپاسگزارم. در توضیخاتی که داده شد، به این نکته اشاره گردید که برگزاری هر نوع جشنواره در نگاه نخست ایجاد یک فرصت فرهنگی است که تابع ضوابط و شاخصه های کارکردی خود می باشد و از زنده کردن یک رویداد سنتی و قدیمی تا ایجاد یک رویداد جدید و در کنار آن فروش محصولات محلی و دیگر جنبه هایی که در مقاله گفته شده، می باشد و الزاماً به معنای فروش هلی ترشی نیست بلکه فرصتی است تا هر کس از قبل هلی ترشی دارد نیز در این جشنواره برای فروش ارائه کند. تغییر یک جشنواره ثبت شده در سازمان میراث فرهنگی، بدعتی نو می باشد که کسی به این کار اقدام نمی ورزد.
بیایید تلاش کنیم تا بر غنای محتوایی اینگونه جشنواره ها بیفزاییم. شاید برگزاری چنین جشنواره ای با این دامنه گسترده فرهنگی و اجتماعی و انسانی چنان سخت و پرمشقت است که کمتر روستای مازندران اقدام به برگزاری آن می کند. حال بماند که مشکلات فراوان دیگری را هم باید بر آن افزود. به نمونه های زیر توجه کنید:
در سال ۱۳۸۸ که نکوداشت آموزگار بالاده آقای آتنی را گرفتیم عده ای مخالفت کرده و حتی در چشمه سر ناسزاهای ناموسی به من دادند اما آن همایش برگزار شد.
سال ۱۳۸۹ که شب شعر شاهدژ را با حضور شعرای ۵ روستای منطقه دوسرشمار برگزار کردیم، باز عده ای مخالفت کرده و توانستند با دروغ و تهمت مانع از اجرای همایش در فضای مدرسه بالاده شوند اما همایش در حسینیه بالاده و بخوبی برگزار شد.
در سال ۱۳۹۱ همایش چنار کهنسال قلعه را برگزار کردیم و در آنجا هم عده ای با متلک پرانی و استدلالهای عوامانه (که مگر برای چنار هم همایش می گیرند؟ دیگران ما را مسخره می کنند و …) و سنگ اندازی کرده و میخواستند مانع شوند که وقتی همایش اجرا گردید و خیل عظیم مردم پنج روستا در زیر چنار گرد آمدند و دست های همدلی را بر گرد چنار در دست هم قرار دادند، همه دیدند که این کار شدنی هست.
برای همایش نکوداشت بزرگان بالاده در سال ۱۳۹۲ باز هم عده ای شروع به سنگ انداری و تخریب کردند و وقتی همایش برگزار شد و حتی از عکس فلان پدربزرگ در روی بنر همایش اعتراض کردند و وقتی جمع زیادی از مردم بالاده در همایش پدران و مادران خود شرکت کردند و همگان دیدند که این جور همدلی ها، ریشه در فرهنگ کهن ما دارد.
در سال ۱۳۹۵ در جشنواره هلی ترشی اما عده ای شمشیرها را از رو بسته و اعلام جنگ با مردم بالاده و فرهنگشان کردند اما جشنواره به زیباترین شکل برگزار شد.
انگار عده ای با اساس کارهای فرهنگی مخالف هستند و منافع خود را در برگزار نشدن این گونه همایشها می دانند. اشکالی ندارد که آنها هم بیایند در این همایشها نفع مادی خود را ببرند و مردم هم نفع معنوی خود را!
پیشنهاد میشود جنابعالی (با دیدگاه های دلسوزانه خود) و آن کسان منتقد که (ناآگاهانه و یا از سر کینه ورزی) با همایشهای فرهنگی بالاده مخالفت می کنند، در نشستهای انجمن فرهنگی سادوا شرکت کرده و ما را از دیدگاه های خود بهره مند سازید.
با احترام/ آزموده

با سلام و خسته نباشید به دست اندرکاران جشنواره پخت هلی ترشی.
پارسال در موقع هلی ترشی با خانواده رفته بودیم بالاده و پدرم می گفت هر موقع اسم هلی ترشی را میشنوم یاد مادر خدابیامرزم می افتم که اون قدیما که اول پاییز میومد یکه توت، توی یه ظرف مسی بزرگ برامون هلی ترشی و لواشک می آورد.
از آقای آزموده هم تقدیر می کنم که باعث و بانی کارهای خیر شده تا ما فامیلای خودمونو توی بالاده در یک روز ببینیم و سنتهای قدیمی و قشنگ بالاده را از نزدیک ببینیم.
…………………………….
سادوا: جناب ساداتی درود. یکی از اهداف جشنواره های فرهنگی، همین مراجعه دوباره مردم بالاده به زادگاه آباء و اجدادیشان است و خداوند را سپاسگزاریم که شما و خانواده گرامی به خاطر برگزاری این جشنواره به بالاده رفتید.

با سلام خدمت عمو عین اله عزیز
خداقوت عموجان. به نظر من، این افراد دلشون نمیخواد بالاده پیشرفت کنه تا ما همیشه سرافکنده و عقب مانده باشیم.
دست همه شما درد نکنه که بالاده را زنده کردین. خدا عمو سیفول و فیروزه خاله را رحمت کنه.
………………………………..
سادوا: با درود به جناب چهاردهی و سپاس از لطف شما و آرزوی آمرزش برای رفتگان شما. به امید خدا در سالهای آینده شاهد پیشرفت بالاده به ویژه در زمینه فرهنگی خواهیم بود.

باسلام.
جناب آزموده ی عزیز , اون سنگ اندازی هایی که فرمودید تو همه ی زمینه ها تو روستای بالاده وجود داره. یعنی هر کاری انجام بدید باز یک عده این کارا رو انجام میدن. پس چاره ای نیست و باید پی اونو به تن مالید.
به نظر من شما روی برگزاری جشنواره ای که به زنده کردن رویدادهای سنتی کمک کنه تمرکز کنید تا اینکه یه رویداد جدیدو رقم بزنید که حرف و حدیث بوجود بیاره. حتی این مخالفت ها باعث میشن نتونید از همه ی ظرفیتی که وجود داره استفاده کنید.
یه پیشنهاد دیگه هم اینکه حتی یک نظرسنجی به هر روشی شده انجام بدید تا ببینید اکثریت به کدوم روش رای میدن.
البته این گفته ها همه نظر شخصی بندست و برای شما آرزوی موفقیت میکنم چه در برگزاری (جشنواره ی هلی ترشی) و چه دیگر جشنواره ها.
با تشکر
………………………………………
سادوا: جناب ساداتی عزیز٫ درود. اینکه یک عده با هر کاری مخالفت می کنند اگر نامش ابتلاء به یک بیماری ضدفرهنگی و ضدعمرانی نباشد، یقیناً با برنامه ریزی و هدفمند است و چنین افرادی چون شهامت بیان حرف خود را رودررو ندارند لذا به تخریب و مغلطعه گویی روی می آورند و تنها راه برخورد با آنها، همبستگی و آگاهی مردم فرهنگ دوست بالاده می باشد که الحمدلله مردم ثابت کردند که با این حرفهای پوچ میدان را خالی نمی کنند.
در باره نظرسنجی هم باید عرض کنم که انجمن فرهنگی سادوا دارای چشم انداز دراز مدت فرهنگی هست و این جشنواره ها و همایشهای دیگر نیز در همین راستا بوده و باید بر غنای آن افزود تا بتوانیم از همه ظرفیتهای فرهنگی بالاده استفاده کنیم و نام بالاده را بلند آوازه تر گردانیم… یاری و همفکری شما همواره مشوق ما در انجمن فرهنگی سادوا می باسد.

انجمن فرهنگی سادوا گفت

آقای محبوب توبه در تلگرام سادوا پیام فرستاد:

استاد آزموده فرزند خلف شاهدژ، سلام جوابیه شما در مقابل منتقدین جشنواره ی هلی ترشی را خواندم. جشنواره ای که در سال قبل با هزاران مشکل پیش رو و عدم امکانات و با وجود ابتدایی ترین وسایل و با دعوت از شخصیتهای اجرایی استانی و شهرستانی و منطقه و حضور بسیار صمیمانه و اجرای درست کار توسط عموم بالادهی با موفقیت کامل انجام شد و ثبت آن و ارایه ی گزارش تصویری و صوتی و اخباری در رسانه های کشور و استان و منطقه و بازتاب مثبت آن را دیدیم و شاهد موفقیت آمیز بودن این طرح بکر که در هیچ منطقه ای انجام نشد نیز بودیم.
به عنوان یک بالادهی دست مریزاد و خسته نباشید دیگر جهت کارهای ماندگار شما در منطقه. جوابیه ی شما کاملا مستند و حقیقی است و ایکاش این عده از منتقدین هم برای امسال بتوانند برنامه ای را پیشنهاد دهند تا قابل اجرا باشد.
ما دستان گرم منقدین را به گرمی میفشاریم و امیدواریم آن عزیزان هم قدمی بردارند تا دست به دست هم دهیم برای معرفی بالاده و فرهنگ غنی آن.
به امید آن روز٫ خسته نباشید فرزند شاهدژ استاد آزموده دست مریزاد.
…………………………………….
سادوا: جناب آقای توبه. درود و سپاس٫
گاهی با خودم فکر میکنم که مگر کار فرهنگی آنهم در روستای دور افتاده ای چون بالاده چه زیانی برای برخی افراد دارد که منتقد یا مخالف آن هستند؟
این همایشها و جشنواره ها برای نشان دادن جایگاه و اعتبار فرهنگی پدران و مادران ما و به سود نسل حاضر و نسلهای بعدی بالاده هست.
این مردم مهربان و فرهنگ دوست بالاده و این نیروهای انسانی دلسوز و آگاه براستی شایسته ستایش هستند که تا این اندازه برای زنده ماندن فرهنگ بالاده تلاش می کنند.
به امید خدا، امسال در جنگلهای اطراف بالاده، «هلی» فراوانست و یک خانواده گرامی قول «تلم زنی» و یک گله دار عزیز هم قول «گوسپن تاشی و چرخه سری» داده اند.
باشد تا منتقدان هم بیاموزند و آگاه شوند که انتقادکردن، آسانترین راه برای کنار نشستن خود و نابودکردن فرهنگ مردم فهیم و بزرگ بالاده هست.
ما فرزندان بالاده در انجمن فرهنگی سادوا، تا روزی که توان داریم برای فرهنگ بالاده قدم و قلم میزنیم و کار و تلاش میکنیم.
دستان پرمهر همه شما بالادهیهای گرامی را در اجرای کارهای فرهنگی به گرمی میفشاریم.